Van duurzaamheidsambitie naar aanbesteding
Voor de grootschalige renovatie van het gemeentehuis wilde gemeente Smallingerland circulariteit structureel meenemen in ontwerp, aanbesteding en uitvoering. De ambitie was al opgenomen in de duurzaamheidsvisie van de gemeente, maar moest nog worden vertaald naar haalbare en meetbare eisen richting de markt.
Afbeelding: ZENBER architecten
Gemeente Smallingerland
Aanbestedingsbegeleiding
BCI stapte in op het moment dat de gemeente bijkomende circulaire ambities wilde integreren, net voor de aanbestedingsfase. Daardoor was er nog voldoende ruimte om ontwerpkeuzes en aanbestedingscriteria bij te sturen zonder het project fundamenteel te hertekenen.
Van inventaris naar circulair raamwerk
Als basis voor het traject werd een hergebruikinventaris opgesteld van het bestaande gebouw. Die gaf inzicht in welke materialen en bouwcomponenten potentieel geschikt waren voor hergebruik en hoe deze opnieuw konden worden ingezet binnen het project.
Op basis daarvan ontwikkelden we een circulariteitsraamwerk waarin duurzame ambities werden vertaald naar gunningscriteria, ontwerpuitgangspunten en beoordelingsmethodieken. Thema’s zoals hergebruik, losmaakbaarheid, milieu-impact en toekomstig aanpassingsvermogen werden meetbaar meegenomen in de aanbesteding en beoordeling van inschrijvingen.
Financiële restwaarde als hefboom voor circulariteit
Een belangrijk onderdeel van het traject was het meenemen van financiële restwaarde in de besluitvorming. Door materialen niet langer uitsluitend als kost te bekijken, maar ook als toekomstige waarde, ontstond een ander financieel perspectief op circulaire keuzes.
De restwaarde van materialen werd gekoppeld aan circulair afschrijven binnen het begrotingskader van de gemeente, waardoor zichtbaar werd dat bepaalde circulaire investeringen op termijn lagere kapitaallasten kunnen opleveren. Dat creëerde financiële ruimte om hogere circulaire ambities te realiseren binnen hetzelfde investeringsbudget.
Circulariteit als volwaardig onderdeel van de aanbesteding
In de uiteindelijke aanbesteding kreeg circulariteit een duidelijke en meetbare plaats binnen de beoordeling. Indicatoren zoals milieu-impact, hergebruik, losmaakbaarheid en financiële restwaarde werden expliciet meegenomen naast klassieke prijs- en kwaliteitscriteria.
De aanpak zorgde ervoor dat marktpartijen actief inspeelden op circulaire oplossingen, hergebruik en materiaalwaarde. Tegelijk vormde het project een belangrijke leerervaring voor de gemeente zelf. Het ontwikkelde circulariteitsraamwerk en de methodiek rond restwaarde en oogstkaarten werden nadien verder gebruikt in vervolgprojecten en bredere duurzaamheidsambities van de organisatie.
BCI is de naam die we in België gebruiken. In Nederland werken we onder BCI voor het softwareplatform en Alba Concepts voor consultancy en projectbegeleiding. De referenties op deze pagina komen uit de gezamenlijke praktijk van beide organisaties.